StabCal™

StabCal › Kennis

De stabiliteitskromme (GZ-kromme) van een koppelponton

De metacentrumhoogte (GM) beschrijft alleen het begin van de kanteling. Een ponton met een graafmachine, wind en een hijslast kantelt verder dan dat begin. De stabiliteitskromme, ook GZ-kromme genoemd, laat zien wat er dan gebeurt.

Het korte antwoord. De stabiliteitskromme zet de oprichtende arm GZ (in meter) uit tegen de hellingshoek. De beginhelling is de GM; het hoogste punt is de maximale arm; waar de kromme door nul gaat, is de stabiliteitsomvang. Bij een ponton buigen de dekrand die in het water komt en de bodem die boven water komt de kromme al bij kleine hoeken af. ES-TRIN vraagt de kromme onder meer bij verminderd resterend vrijboord (artikel 22.08) en wanneer de vorm van het drijvend voorwerp de vereenvoudigde formule niet toelaat (artikel 22.07).

Wat staat er op de kromme?

Waarom een ponton met kraan een kromme nodig heeft

Een ponton is breed en laag. Dat geeft een hoge GM, maar ook een kromme die bijzonder snel verandert: zodra een dekrand in het water komt of de bodem uit het water komt, neemt de oprichtende arm minder snel toe; daarna bereikt hij zijn maximum en neemt hij af. Met de beginhelling alleen zie je dat niet. ES-TRIN staat voor drijvende voorwerpen met loodrechte zijwanden een vereenvoudigde berekening toe van het oprichtend moment tot ten hoogste 10° of tot de dekrand het water raakt of de bodem boven water komt, waarbij de kleinste hoek telt. Wanneer de bijzondere vorm van het drijvend voorwerp of de drijvende voorwerpen dat niet toelaat, zijn stabiliteitskrommen vereist (artikel 22.07, lid 10 en lid 2 onder c).

Wat bepaalt de vorm bij een samenstel van pontons?

Eén doorsnede is niet genoeg

Bij trim staat het ponton aan het ene uiteinde dieper dan aan het andere. Een kromme die alleen het midden van het ponton volgt, kan dan te gunstig uitvallen. StabCal™ bepaalt daarom de kromme van het volledige drie-dimensionale evenwicht (met vrije trim) en, als controle daarnaast, de omhullende van drie dwarsdoorsneden (achterkant, midden, voorkant, elk met de plaatselijke diepgang; per hoek de kleinste arm), en toetst per hoek op de ongunstigste van de twee. ES-TRIN schrijft deze rekenmethode niet voor: artikel 22.07 vraagt alleen krommen van de armen van intactstabiliteit, voor zover vereist.

Hoe StabCal dit aanpakt

StabCal rekent de GZ-kromme per scenario, tot de stabiliteitsomvang, met de resterende arm, het vrijboord per punt van de kromme en de hoek waarbij de dekrand het water raakt. In het uitgebreide rapport staat de kromme per scenario als figuur; van het maatgevende scenario staat hij graad voor graad in het rapport, zodat een engineer hem kan narekenen. Bij verminderd vrijboord toetst StabCal de criteria van ES-TRIN 22.08 op deze kromme.

StabCal toetst per scenario de criteria die in StabCal zijn ingebouwd. Of een samenstel in jouw situatie wordt aanvaard, bepaalt een deskundige of het bevoegd gezag; StabCal geeft geen goedkeuring, geen verklaring van overeenstemming met ES-TRIN en geen bewijs van stabiliteit in de zin van artikel 22.07 lid 2; een berekening van StabCal kan onderdeel zijn van dat bewijs. De wind rekent StabCal volgens de NVAF-richtlijn, niet volgens het windmodel van ES-TRIN 22.07 lid 5. Veiligheidsafstand tot openingen die je niet opgeeft, de kantelstabiliteit van de machine, dekdruk, koppelingen, bodemcontact en golven vallen buiten de berekening.

Bronnen

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen GM en de stabiliteitskromme?

De GM beschrijft alleen de beginhelling van de kromme bij zeer kleine hoeken. De stabiliteitskromme laat het hele verloop zien, ook wanneer de dekrand in het water komt of de bodem boven water komt. Daarom vraagt ES-TRIN de kromme als het vereenvoudigde bewijs niet volstaat.

Wat is de stabiliteitsomvang van een ponton?

De stabiliteitsomvang is de hellingshoek waarbij de stabiliteitskromme negatief wordt: voorbij die hoek komt het ponton niet meer terug. In artikel 22.08 mag zij niet kleiner zijn dan 20°.

Wanneer is een GZ-kromme voor een ponton vereist?

Onder meer bij verminderd resterend vrijboord (artikel 22.08, criteria b en f) en wanneer de bijzondere vorm van het drijvend voorwerp de vereenvoudigde berekening van artikel 22.07 niet toelaat.

Lees ook

Laatst bijgewerkt 9 november 2026. StabCal is een hulpmiddel bij de werkvoorbereiding; dit artikel is algemene informatie en geen advies voor een specifiek project.

De lancering volgt binnenkort

StabCal zit in de laatste testfase. Meld je aan voor de wachtlijst: je hoort het als eerste, en je eerste basisrapport is gratis (één per bedrijf, voorwaarden).

Meld je aan voor de wachtlijst