Slagzij en trim van een ponton: ES-TRIN 22.07 en de NVAF-richtlijn
Een ponton met een graafmachine helt zelden alleen opzij of alleen voor- of achterover. Beide hoeken ontstaan tegelijk, en twee regelgevingen kijken er verschillend naar. Dit artikel zet ze naast elkaar.
Wat zijn slagzij en trim?
Slagzij (αS) is de helling om de lengteas, dus opzij. Trim (αT) is de helling om de dwarsas, dus voor- of achterover. Een machine die schuin achter op het dek werkt, veroorzaakt beide tegelijk. Het dek blijft één vlak; dat vlak heeft één grootste helling.
Wat zegt ES-TRIN?
Artikel 22.07 lid 1 vraagt dat voor de belastingen die tijdens het in bedrijf zijn van de installaties en tijdens de vaart optreden voldoende resterende veiligheidsafstand en voldoende resterend vrijboord aanwezig zijn. Daarbij mag de som van de hoeken tussen slagzij en trim niet meer dan 10° bedragen. Bij verminderd resterend vrijboord staat dezelfde eis als criterium c in artikel 22.08. StabCal telt daarvoor de absolute waarden bij elkaar op (|αS| + |αT|), ook na het loslaten of wegvallen van een last.
Wat zegt de NVAF-richtlijn?
De NVAF-richtlijn voor drijvend funderingsmaterieel (2018, tabel 3) geeft per categorie en activiteit grenzen aan de hoek die uit slagzij en trim samen volgt. De standaardgrens is 2,5°; een ruimere grens kan alleen onder de voorwaarden van de richtlijn, en StabCal™ noemt zo'n scenario dan "voldoet onder voorwaarden". Hoe je die hoek samenstelt, staat in waarom de gecombineerde hoek niet over de diagonaal wordt gemeten.
Twee criteria, één berekening
| ES-TRIN 22.07 lid 1 | NVAF-richtlijn 2018, tabel 3 | |
|---|---|---|
| Wat telt | Som van de hoeken van slagzij en trim | Gecombineerde hoek (vectorsom) |
| Grens | Ten hoogste 10° | Per categorie en activiteit; standaardgrens 2,5° |
| Extra | Voldoende resterend vrijboord en resterende veiligheidsafstand (22.04, 22.05); bodem mag niet boven water komen | Vrijboord (NVAF 2018, tabel 2); metacenterveiligheid (NVAF-richtlijnen 2004) |
De twee zijn dus niet hetzelfde getal en ook niet dezelfde grens. Een scenario kan binnen de 10° van ES-TRIN blijven en toch boven de grens van de NVAF-richtlijn uitkomen. Een goed rapport toont beide naast elkaar, met de bron erbij.
Wat betekent dit voor je rapport?
- Controleer dat slagzij, trim, hun som en de gecombineerde hoek apart in de tabel staan.
- Controleer dat bij elke grens de bron staat (ES-TRIN artikel of NVAF-tabel).
- Controleer dat ook de toestand na het loslaten of wegvallen van een last is meegenomen: dan verandert de helling plotseling.
Hoe StabCal dit aanpakt
StabCal rekent slagzij en trim per scenario uit, met wind in 24 richtingen en de zwenkrichtingen die je opgeeft. Per berekening kies je de toetsingswijze: de NVAF-richtlijn, ES-TRIN of beide (dan telt de strengste); de niet-gekozen toets blijft ter informatie in de tabel staan. De som van slagzij en trim gaat tegen de 10° van ES-TRIN en, als je dat kiest, ook tegen de hoekgrens van de werkfase; dat laatste is een uitgangspunt van StabCal en geen eis uit ES-TRIN. De gecombineerde hoek gaat tegen de NVAF-grens. Bij het loslaten van een last rekent StabCal met de omhulling van de combinaties van de statische en de dynamische stand.
StabCal toetst per scenario de criteria die in StabCal zijn ingebouwd. Of een samenstel in jouw situatie wordt aanvaard, bepaalt een deskundige of het bevoegd gezag; StabCal geeft geen goedkeuring, geen verklaring van overeenstemming met ES-TRIN en geen bewijs van stabiliteit in de zin van artikel 22.07 lid 2; een berekening van StabCal kan onderdeel zijn van dat bewijs. De wind rekent StabCal volgens de NVAF-richtlijn, niet volgens het windmodel van ES-TRIN 22.07 lid 5. Veiligheidsafstand tot openingen die je niet opgeeft, de kantelstabiliteit van de machine, dekdruk, koppelingen, bodemcontact en golven vallen buiten de berekening.
Bronnen
- ES-TRIN, editie 2025/1 (CESNI), hoofdstuk 22, artikel 22.07 lid 1 en artikel 22.08, onderdeel c.
- NVAF-richtlijn voor drijvend funderingsmaterieel, 1 augustus 2018, tabel 3, met addendum van 19 maart 2020.
Veelgestelde vragen
Hoeveel slagzij en trim mag een ponton hebben volgens ES-TRIN?
ES-TRIN 22.07 lid 1 bepaalt dat de som van de hoeken van slagzij en trim niet meer dan 10° mag zijn en dat de bodem van de romp niet boven water mag komen. De NVAF-richtlijn stelt voor veel werkzaamheden een strengere grens aan de gecombineerde hoek.
Is de som van slagzij en trim hetzelfde als de gecombineerde hoek?
Nee. ES-TRIN telt de twee hoeken op; de gecombineerde hoek van de NVAF-richtlijn is de vectorsom (de wortel uit de som van de kwadraten) en is dus kleiner of gelijk aan de som.
Lees ook
- Waarom de gecombineerde hoek niet over de diagonaal wordt gemeten
- Verminderd vrijboord voor een ponton volgens ES-TRIN 22.08
- Stabiliteit van een ponton met kraan en de NVAF-toetsing
- Alle kennisartikelen
Laatst bijgewerkt 9 november 2026. StabCal is een hulpmiddel bij de werkvoorbereiding; dit artikel is algemene informatie en geen advies voor een specifiek project.
Reken je eerste samenstel door
Maak een account en teken je pontonsamenstel. Het kost een paar minuten om te beginnen.
De lancering volgt binnenkort
StabCal zit in de laatste testfase. Meld je aan voor de wachtlijst: je hoort het als eerste, en je eerste basisrapport is gratis (één per bedrijf, voorwaarden).